Operacja usunięcia żylaków kończyn dolnych – przebieg, metody i placówki

Nieleczone zmiany naczyniowe powodują uciążliwe obrzęki, ból i trudno gojące się owrzodzenia. Gdy maści oraz pończochy uciskowe przestają przynosić ulgę, ratunkiem bywa operacja usunięcia żylaków kończyn dolnych. Specjaliści wykorzystują obecnie nowoczesne lasery, kleje medyczne lub klasyczny stripping. Dowiedz się, jak przebiegają te procedury.

Na czym polega operacja żylaków?

Chirurgiczne leczenie żylaków to ostateczność, rezerwowana dla pacjentów z mocno zaawansowanymi zmianami naczyniowymi. Lekarze decydują się na ten krok, gdy metody małoinwazyjne – takie jak usuwanie żylaków falami radiowymi czy skleroterapia – nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Kluczowy etap klasycznej operacji, tzw. stripping, polega na fizycznym usunięciu niewydolnej żyły odpiszczelowej przez zaledwie dwa niewielkie nacięcia na skórze.

Do głównych wskazań do operacji żylaków należą:

• silne dolegliwości bólowe,
• rozległe obrzęki i przebarwienia skórne,
• wypryski i trudno gojące się owrzodzenia,
• poważne powikłania oraz zakrzepica żył głębokich

Przeciwwskazaniami do wykonania zabiegu są natomiast:

• niedrożność naczyń układu głębokiego,
• zdiagnozowane żylaki wtórne.

Niezależnie od wybranej techniki, podstawą bezpiecznego leczenia jest wnikliwa ocena stanu zdrowia pacjenta przed operacją.

Zobacz: Operacja żylaków Warszawa

Kiedy operacja żylaków jest potrzebna?

Większość pacjentów trafia na salę operacyjną w momencie, gdy leczenie zachowawcze – farmakologia czy kompresjoterapia – przestaje radzić sobie z postępującą niewydolnością żylną. Pilnej konsultacji z flebologiem/chirurgiem naczyniowym wymagają przede wszystkim trzy objawy:

• uporczywe nocne kurcze,
• silny świąd skóry wokół zmienionych naczyń,
• ciągłe uczucie ciężkości nóg.

Operacja w trybie pilnym (na cito) jest konieczna w przypadku:

• nawracających stanów zapalnych żył powierzchownych,
• gwałtownie rosnącego ryzyka zakrzepicy, która zagraża zdrowiu lub życiu.

Tradycyjny zabieg chirurgiczny często okazuje się jedynym wyjściem w przypadku rozległych zmian w głównych pniach żylnych, zwłaszcza gdy naczynia są silnie zdeformowane.

Jak wygląda kwalifikacja do zabiegu?

Podstawą kwalifikacji do zabiegu jest zawsze badanie USG Doppler, a ostateczną decyzję o leczeniu podejmuje lekarz specjalista. Przed operacją konieczna jest również analiza wyników badań krwi. Anestezjolog zwraca szczególną uwagę na:

• pełną morfologię,
• koagulogram (określający parametry krzepnięcia),
• stężenie elektrolitów.

Komplet wyników pozwala na bezpieczne wyznaczenie terminu operacji i precyzyjny dobór optymalnej techniki zabiegowej.

Jakie są metody usunięcia żylaków?

Współczesna flebologia oferuje wiele metod leczenia, dopasowując technikę do wielkości żyły i stopnia zaawansowania choroby. Dostępne procedury dzieli się na 4 główne grupy:

• termiczne,
• chemiczne,
• operacyjne,
• łączące mechanikę z chemią.

Wśród nowoczesnych rozwiązań najczęściej stosuje się:

• Zabiegi termiczne (EVLT i RFA) – polegają na wprowadzeniu do wnętrza naczynia cienkiego światłowodu, który, emitując energię cieplną, trwale obkurcza i zamyka niewydolny pień.
• Skleroterapię – opiera się na precyzyjnej iniekcji roztworu obliterującego, który inicjuje kontrolowane zwłóknienie uszkodzonej ściany żyły. To metoda z wyboru przy mniejszych pajączkach.
• System venablock – zasklepienie światła chorej żyły za pomocą specjalistycznego kleju medycznego.

Bardzo rozległe i mocno poszerzone żylaki wciąż bywają wskazaniem do tradycyjnego strippingu, czyli mechanicznego usunięcia chorej żyły.

Stripping metodą Babcocka

Stripping metodą Babcocka to tradycyjna metoda chirurgiczna, stosowana w najbardziej zaawansowanych przypadkach. Ten rodzaj operacji przebiega według następującego schematu:

1. Chirurg wykonuje dwa niewielkie nacięcia na skórze nogi.
2. Do wnętrza niewydolnej żyły zostaje wsunięta cienka sonda.
3. Niewydolny fragment żyły zostaje mechanicznie usunięty.
4. Procedurę często uzupełnia miniflebektomia (mikronacięcia), która pozwala na usunięcie mniejszych, wypukłych splotów z okolicznych tkanek.

Ze względu na swój inwazyjny charakter, klasyczny stripping wymaga zastosowania znieczulenia ogólnego lub podpajęczynówkowego (znieczulenie miejscowe to domena zabiegów wewnątrznaczyniowych).

Jak przebiega operacja żylaków?

Obecnie coraz rzadziej wykonuje się tradycyjne operacje na rzecz małoinwazyjnych zabiegów wewnątrznaczyniowych. Ich zaletą jest to, że przeprowadzane są w trybie ambulatoryjnym – pacjent może wrócić do domu jeszcze tego samego dnia. 

Z kolei przy metodach termicznych (takich jak laser czy fale radiowe), kluczowym elementem jest cienki światłowód wprowadzany do światła naczynia. Aby uchronić okoliczne tkanki przed oparzeniem, stosuje się specjalny, znieczulający płyn tumescencyjny. Inną, beztermiczną alternatywą jest zamykanie chorego naczynia specjalnym klejem medycznym.

Jak przygotować się do operacji żylaków?

Przygotowania zaczynają się w gabinecie flebologa. Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad, ocenia charakter dolegliwości i analizuje listę przyjmowanych przez pacjenta leków. Po wyznaczeniu terminu zabiegu niezbędne jest wykonanie podstawowych badań:

• badania krwi (morfologia, układ krzepnięcia APTT, CRP),
• ogólne badanie moczu,
• EKG serca oraz konsultacja anestezjologiczna (wymagane przy chorobach przewlekłych lub w przypadku znieczulenia ogólnego).

Zazwyczaj na kilka dni przed zabiegiem, zgodnie z zaleceniami lekarza, należy odstawić leki wpływające na krzepliwość krwi (np. aspirynę). W dniu zabiegu warto pamiętać o kilku praktycznych kwestiach:

• dokładnie ogolić skórę operowanej kończyny zgodnie z wytycznymi placówki,
• przygotować bardzo luźne spodnie lub dłuższą spódnicę, co ułatwi powrót do domu i zapobiegnie uciskowi pooperacyjnych opatrunków,
• pamiętać o zabraniu zaleconych wyrobów kompresyjnych, jeśli klinika nie zapewnia ich w cenie,
• zabrać kompletną dokumentację medyczną i listę przyjmowanych leków.

Jak wygląda rekonwalescencja po zabiegu?

Czas rekonwalescencji zależy od inwazyjności wybranej metody. Po małoinwazyjnych zabiegach wewnątrznaczyniowych powrót do codziennych aktywności zajmuje zazwyczaj dzień lub dwa. Bezpośrednio po zabiegu zalecany jest ruch. Spokojne, regularne spacery stymulują krążenie w nogach i przyspieszają proces gojenia.

W okresie rekonwalescencji należy przestrzegać kilku ważnych zasad:

• unikać sauny i gorących kąpieli, które rozszerzają naczynia krwionośne,
• unikać długotrwałego stania czy siedzenia w jednej, niezmiennej pozycji,
• zrezygnować z intensywnych treningów siłowych i forsownego wysiłku,
• unikać dźwigania dużych ciężarów.

Jakie zalecenia obowiązują po operacji?

Po powrocie do domu pacjent otrzymuje również dodatkowe zalecenia:

• Farmakoterapia – stosowanie przepisanych leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, które łagodzą przejściowy dyskomfort.
• Odstawienie używek – zaleca się unikanie palenia tytoniu i spożywania alkoholu, ponieważ mogą one spowalniać proces gojenia.
• Wizyta kontrolna – jest niezbędna, aby lekarz za pomocą badania USG Doppler potwierdził zamknięcie leczonych naczyń.

Standardem opieki pooperacyjnej jest noszenie wyrobów kompresyjnych (najczęściej pończoch uciskowych 2. stopnia). Początkowo nosi się je bez przerwy, w dzień i w nocy, przez około 7 do 14 dni. Świeże ślady po mikronacięciach są podatne na przebarwienia, dlatego przez kilka tygodni należy chronić nogi przed promieniowaniem UV, unikając opalania i korzystania z solarium.

Na co uważać po operacji żylaków?

W pierwszych tygodniach po zabiegu kluczowe jest unikanie dłuższego bezruchu. Częste rozprostowywanie nóg i unikanie długiego stania czy siedzenia pomaga zapobiegać obrzękom. Po operacji mogą pojawić się naturalne reakcje organizmu. Niewielki, ciągnący ból oraz zasinienia wzdłuż zamkniętych żył to typowe objawy procesu gojenia. Dbanie o higienę operowanej kończyny oraz ostrożna zmiana opatrunków pomagają zapobiegać ewentualnym infekcjom.

Gdzie wykonać operację żylaków?

Operacje żylaków warto wykonywać w ośrodkach specjalizujących się w chirurgii naczyniowej, które oferują pełne spektrum metod leczenia – od klasycznych operacji po nowoczesne, małoinwazyjne zabiegi endowaskularne. Dr n. med. Tomasz Wołoszko, specjalista chirurgii naczyniowej i flebolog, od ponad 20 lat zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem chorób żył, wykonując zarówno tradycyjne operacje żylaków, jak i nowoczesne metody, takie jak leczenie żylaków falami radiowymi , co pozwala dobrać terapię indywidualnie do stopnia zaawansowania choroby i potrzeb pacjenta.